महाराष्ट्र सरकारने ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना २०२६’ अंतर्गत काही महत्त्वपूर्ण बदल केले आहेत. जर तुमचे बँक खाते विशिष्ट बँकांमध्ये असेल किंवा तुमची ई-केवायसी (e-KYC) प्रक्रिया अपूर्ण असेल, तर तुमचे दरमहा मिळणारे १५०० रुपये कायमचे बंद होऊ शकतात. जानेवारी २०२६ च्या ताज्या आकडेवारीनुसार, तांत्रिक त्रुटींमुळे सुमारे २४ लाख महिलांचे पैसे थांबवण्यात आले आहेत.
१. ‘या’ बँकांचे खाते असल्यास व्यवहार ठप्प होऊ शकतात
थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) प्रणालीमध्ये सरकारने नवीन सुरक्षा मानके लागू केली आहेत. खालील बँकांमध्ये खाते असल्यास तुम्हाला अडचणी येऊ शकतात:
- विलीन झालेल्या बँका (Merged Banks): ज्या बँकांचे मोठ्या बँकांमध्ये विलीनीकरण झाले आहे (उदा. काही सहकारी बँका, देना बँक, विजया बँक इ.), त्यांचे जुने IFSC कोड आता चालणार नाहीत. अशा महिलांनी पोर्टलवर नवीन बँकेची माहिती अपडेट करणे आवश्यक आहे.
- अकार्यक्षम (Inactive) खाती: जर तुम्ही गेल्या ६ महिन्यांपासून तुमच्या खात्यातून कोणताही व्यवहार केला नसेल, तर तुमचे खाते ‘फ्रीझ’ झाले असू शकते. अशा खात्यात सरकारी निधी जमा होत नाही.
- NPCI मॅपिंग नसलेली खाती: तुमचे खाते आधारशी लिंक असूनही जर ते NPCI (National Payments Corporation of India) शी मॅप नसेल, तर पैसे जमा होणार नाहीत.
२. २४ लाख महिलांचे नाव यादीतून का कापले गेले?
डिसेंबर २०२५ मध्ये ई-केवायसी दरम्यान झालेल्या एका मोठ्या चुकीमुळे लाखो महिला अपात्र ठरल्या आहेत:
- प्रश्नाचा गोंधळ: पोर्टलवर “तुमच्या कुटुंबात कोणी सरकारी नोकरीत आहे का?” असा प्रश्न विचारला होता.
- महिलांची चूक: घाईगडबडीत किंवा भाषेच्या समजुतीअभावी अनेक महिलांनी चुकून ‘हो’ (Yes) या पर्यायावर क्लिक केले. यामुळे प्रणालीने त्यांना आपोआप अपात्र ठरवले.
- उपाय: आता अशा महिलांची ‘Physical Verification’ (प्रत्यक्ष पडताळणी) अंगणवाडी सेविकांमार्फत केली जाणार आहे.
३. तुमचे रखडलेले ३००० रुपये मिळवण्यासाठी ‘हे’ करा
ज्यांना डिसेंबर आणि जानेवारीचे एकत्रित ३००० रुपये हवे आहेत, त्यांनी खालील बाबी त्वरित तपासाव्यात:
- e-KYC Status: अधिकृत पोर्टलवर ladakibahin.maharashtra.gov.in जाऊन तुमचे ई-केवायसी ‘Pending’ आहे की ‘Successful’ हे तपासा.
- NPCI Mapping: तुमच्या बँकेत जाऊन बँक मॅनेजरला आधार एनपीसीआय मॅपिंग आणि डीबीटी (DBT) सक्रिय करण्यास सांगा.
- अर्जाची स्थिती: जर अर्जावर ‘Apatra’ (Ineligible) दिसत असेल, तर जवळच्या सेतू केंद्रात किंवा अंगणवाडी सेविकेशी संपर्क साधून माहिती दुरुस्त करून घ्या.
४. २०२६ चे नवीन नियम आणि पात्रता
- वयोमर्यादा: २१ ते ६५ वर्षे वयोगटातील महिला पात्र.
- उत्पन्न मर्यादा: वार्षिक २.५० लाखांपेक्षा कमी उत्पन्न (पिवळे आणि केशरी रेशनकार्ड असल्यास दाखल्याची गरज नाही).
- अविवाहित महिला: आता कुटुंबातील एका पात्र अविवाहित महिलेलाही या योजनेचा लाभ मिळत आहे.
महत्त्वाचा सल्ला: निवडणूक आचारसंहितेमुळे रखडलेले जानेवारीचे पैसे ३० जानेवारी २०२६ पर्यंत खात्यात जमा होण्याची दाट शक्यता आहे. कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीला आपला बँकेचा OTP किंवा वैयक्तिक माहिती देऊ नका; ही सरकारी प्रक्रिया पूर्णपणे मोफत आहे.
